Algemeen

Door de toenemende vraag en aanbod van elektriciteit is er schaarste ontstaan op het elektriciteitsnetwerk. Dit noemen we netcongestie. De verwachting is dat de vraag naar elektriciteit de komende jaren nog zal verdrievoudigen. Dit heeft onder andere grote consequenties voor onze economische ambities en woningbouwprogramma.

Samen met de gemeenten Weert, Nederweert en Cranendonck is een expertrapport opgesteld: “Het energiesysteem van de toekomst”. De centrale vraag daarin is: "Hoe zorgen we ervoor dat we op elk gewenst moment kunnen beschikken over voldoende en betaalbare duurzame energie om te voorzien in onze energiebehoefte?”. Het rapport biedt een goed onderbouwd regionaal toekomstbeeld voor 2040 waarmee Leudal sterker aan tafel zit bij netbeheerders, provincie en Rijk over investeringen en netcapaciteit. Het rapport geeft inzicht in wat realistisch is aan energieneutraliteit. Het scenario dat voor Leudal passend is, is 'Groene Groei', waarbij de economische druk en ruimtevragen worden gebruikt om tegelijk landschap, leefomgeving en energievoorziening te verduurzamen, met brede welvaart als uitgangspunt. Er zijn concrete handelingsperspectieven uitgewerkt per sector (wonen, mobiliteit, bedrijvigheid, landbouw/natuur) om energieprojecten te koppelen aan brede welvaart: lagere energielasten, inkomen voor de regio en versterking van landschap en leefomgeving. Deze richtingen en perspectieven zijn niet bindend, maar inzichtgevend bedoeld. De verdere uitwerking en uitvoering worden in de volgende zes themalijnen opgepakt:

• Regionaal energieperspectief

In samenwerking met de RESNML is een energiebeeld 1.0 opgesteld. Dit vormt een energiebeeld voor de regio Weerterland.

• Groen gas en waterstof

De RESNL heeft een routekaart ontwikkeld voor groen gas. Deze routekaart vormt de basis voor de verkenning van ruimtelijke initiatieven die daadwerkelijk invulling geven aan deze propositie. Dit geldt ook voor nieuwe waterstofontwikkelingen.

• Lobbyen voor de energie-infrastructuur

Er is intensief overleg met TenNet voor de uitbreiding van het hoogspanningsnet. Dat doen we samen met de buurgemeenten. In Leudal zijn zeven projecten in uitvoering of in voorbereiding, waaronder een nieuwe 380kv hoogspanningsleiding. Dit traject is onderdeel van de versterking van het energienet en raakt niet alleen de gemeente Leudal, maar is veel breder. Deze projecten hebben een grote impact op de gemeente en de regio en onze invloed daarin is beperkt. Door samen te werken met onze buurgemeenten proberen we iets meer invloed te krijgen en in ieder geval overzicht te behouden op wat er speelt.

• Energiesysteemoplossingen

Regionaal worden concrete oplossingen onderzocht, die ontstaan door netcongestie door innovaties op het gebied van besparing, opwek, opslag en omzetting van energie.

• Energiegemeenschappen Weerterland

In 2025 hebben we grote stappen gezet in de route naar energiegemeenschappen in de kerkdorpen Ell en Heibloem. Samen met de energiecoöperaties Leudal Energie en Zuidenwind is gestart met het opzetten van een energiegemeenschap. In dit kader zijn 900 warmtescans uitgevoerd om de inwoners meer inzicht te geven in hun energieverbruik.

In regionaal verband wordt onderzocht welk digitaal handelsplatform geschikt is om binnen de regio slim energiedelen mogelijk te maken, waardoor de opbrengsten in de regio blijven (local4local) en de inwoners kunnen profiteren van lagere energiekosten.

• Verzwaring laagspannings net

De vier gemeenten hebben gezamenlijk een projectleider aangesteld die de aanleg van 900 kleine trafo's en kabels gaat coördineren (290 in Leudal). In Kelpen-Oler is gestart met het plaatsen van die nieuwe trafo's in Leudal. Dit is nodig om alle woningen in de toekomst van elektriciteit te kunnen voorzien.

Ter ondersteuning van de voornoemde projecten is de communicatiecampagne 'Leudal Leeft 't' gestart om interne en externe stakeholders te informeren en te stimuleren om deel te nemen aan lokale acties.