Sport, cultuur en recreatie

Sport, cultuur en recreatie verbinden en vormen mensen. Daarmee is het de basis van onze lokale gemeenschappen. Deelname aan sport, cultuur en recreatie heeft een positief effect op mentale en fysieke gezondheid, sociale cohesie en gemeenschapszin. Daarom hebben we ons in 2025 opnieuw ingezet zodat iedereen in Leudal de kans krijgt om kennis te maken met sport, cultuur en recreatie.

Concreet hebben we in 2025 het volgende bereikt:

• Met de verdieping van het accommodatiebeleid zijn duidelijke kaders voor maatschappelijke accommodaties.
• In de zwembadvisie is bepaald waarom we als gemeente een binnenzwembad willen faciliteren en welke uitgangspunten we hierbij hanteren.
• Samen met initiatiefnemers hebben we in een aantal dorpen gewerkt aan de ontwikkeling of realisatie van toekomstbestendige maatschappelijke accommodaties.
• In 2025 lag de focus op kunst- en cultuurbeleving van kinderen en jongeren. Een doorlopende culturele leerlijn van 0 tot 18 jaar is ontwikkeld.
• De leefbaarheid in de kernen is versterkt en behouden door de vele culturele evenementen die zijn georganiseerd.
• De bibliotheek is verder uitgegroeid tot een plek voor persoonlijke ontwikkeling en ontmoeting. Haar rol als laagdrempelig informatiepunt is verankerd in beleid.
• Binnen sporten en bewegen hebben we ons gericht op de opgaven per leeftijdscategorie. Bij kinderen is gewerkt aan de motorische vaardigheden, bij jongeren en volwassenen aan de beweegnorm en bij ouderen specifiek op de beweegnorm, fysieke gezondheid en het valrisico.
• We hebben ingezet op het herkenbaar en beleefbaar maken van cultureel erfgoed voor inwoners en bezoekers van Leudal.

Ontmoetingsplekken

• We hebben - in nauwe afstemming van verenigingen en beherende instellingen - het accommodatiebeleid 2020 doorontwikkeld. Daarmee bieden we voor de toekomst duidelijke inhoudelijke en financiële kaders zodat verenigingen en organisaties weten wat ze van de gemeente mogen verwachten en de gemeente van hen. Deze kaders hebben betrekking op huurinkomsten (tarieven) en kostendekking, gelijke behandeling van gelijke accommodaties en de manier waarop we aanvragen voor gemeentelijke steun beoordelen.

In november 2025 is de verdieping op het accommodatiebeleid 2025 - 2050 door uw gemeenteraad vastgesteld.

• Met dorpsoverleg Itter Laeftj is veelvuldig overleg gevoerd om de realisatie van een dorpshuis in Neeritter mogelijk te maken. Door verschil in inzicht over het te volgen traject en de omvang van het te realiseren dorpshuis ontstond uiteindelijk een impasse die heeft geleid tot het indienen van een initiatiefvoorstel door enkele politieke partijen.
• De raad heeft in haar vergadering van 1 juli 2025 een krediet van € 1.698.946 beschikbaar gesteld voor de realisering van MFA Heibloem. Tevens heeft de raad ingestemd met het aanvragen van de subsidie gebiedsgericht publiek initiatief, ad € 1 miljoen, uit het Leefbaarheidsfonds bij de provincie Limburg. Met de provincie is veelvuldig overleg gevoerd over deze aanvraag die moet leiden tot ondertekening van het leefbaarheidsakkoord met de provincie, 1e kwartaal 2026. Parallel hieraan wordt een knelpuntenanalyse opgesteld, als onderbouwing voor de aan te vragen omgevingsvergunning in het 1e kwartaal 2026. Daarnaast zijn er ook verschillende andere initiatieven begeleid in aanvragen bij het leefbaarheidsfonds van Provincie Limburg.
• De plannen op Open Club 't Maasveld zijn gerealiseerd.
• We hebben de initiatieven van Hart voor Baexem, Open Club Haelen, Open Club Roggel en een samenwerking tussen voetbalverenigingen begeleid. Daarbij heeft Hart voor Baexem, begeleid door een extern bureau, een ontwerp voor een te realiseren beweeg- en ontmoetingspark in de kern Baexem gepresenteerd. Dit ontwerp wordt in 2026 verder uitgewerkt en vervolgens in procedure gebracht. Met de voetbalverenigingen Baexem, Heythuysen en Horn (en in het begin ook Haelen) is op hun verzoek met externe ondersteuning, gefaciliteerd door de gemeente, een traject gestart om de mogelijkheden van samenwerking tussen deze verenigingen te onderzoeken. De verdere uitwerking hiervan vindt in de 1e helft van 2026 plaats. Binnen Open Club Haelen en Roggel zijn in 2025 initiatieven opgestart die inhoud en vorm moeten geven aan de open Clubgedachte. In 2026 moet dit leiden tot de eerste concrete resultaten.
• De zwembadvisie is vastgesteld en we zijn gestart met de uitvoering hiervan door middel van een marktconsultatie en de voorbereiding voor een aanbesteding voor exploitatie en beheer van een binnenzwembad.

Kunst en cultuur

• In samenwerking met belangrijke kunstzinnige en culturele partners en met input van onze inwoners is er nieuw cultuurbeleid ontwikkeld. Dit beleid heeft als doel dat iedereen de kans krijgt om kennis te maken met cultuur. Dit cultuurbeleid is vastgesteld door de gemeenteraad in Q1 2026.
• Door de inzet van de combinatiefunctionaris cultuur in 2025 hebben alle basisscholen en verschillende kinderopvang in Leudal kennis kunnen maken met verschillende vormen van kunst en cultuur. In het nieuwe cultuurbeleid wordt de inzet van de combinatiefunctionaris cultuur structureel verankerd.
• De samenwerking met de Cultuurregio Noord- en Midden- Limburg is voortgezet tot en met 2028. Hierbij ligt de focus op talentontwikkeling, samenwerking, zichtbaarheid en verankering van het opgebouwde cultuurnetwerk.
• Het kunstbezit van de gemeente is geïnventariseerd. Het onderhoud en behoud hiervan zal worden beschreven in een beheerplan, dat opgesteld wordt in 2026.
• Het Oud Limburgs Schuttersfeest heeft succesvol plaatsgevonden in Heythuysen, de gemeente was actief betrokken bij de organisatie hiervan. Door de betrokkenheid van vele Leudalse verenigingen en inwoners is de sociale samenhang in zowel de kern Heythuysen als in de rest van de gemeente vergroot. Ook heeft het de gemeente Leudal als (schutters)gemeente positief op de kaart gezet, waarbij vele bezoekers naar het evenement zijn gekomen. De aanwezigheid van de koning heeft gezorgd voor veel aandacht voor de gemeente Leudal en het OLS.  

• Om de leefbaarheid in de dorpen te behouden en te vergroten, kenden we in 2025 137 evenementensubsidies toe. Het merendeel hiervan betrof culturele evenementen. Een herijking van het evenementenbeleid zal gebeuren in 2026. Ook hebben we talloze sport- en cultuurverenigingen ondersteund middels subsidies.

Bibliotheekwerk

• In november is het bibliotheekbeleid vastgesteld door de gemeenteraad. Dit beleid is tot stand gekomen met input van onze inwoners en samenwerkingspartners. In het beleid wordt rekening gehouden met de (nieuwe) rol van de bibliotheek vanuit de aankomende herziening van bibliotheekwerk. Het bibliotheekbeleid heeft als doel dat iedereen kan meedoen in onze (digitale) samenleving. De bibliotheek wordt een plek voor persoonlijke ontwikkeling en ontmoeting.

• In 2025 is de start van een Leudalse kinderkrant voorbereid. Deze zal gratis verspreid worden op alle basisscholen en het speciaal onderwijs in Leudal, met als doel leesvaardigheden en leesmotivatie te verbeteren en vergroten. De eerste editie van de Leudalse kinderkrant zal in Q2 2026 verschijnen.

Informeren en betrekken
De samenwerking met media zoals kranten, radio, televisie en online kanalen is voortgezet. We hebben zowel onze eigen media als die van onze partners veelvuldig ingezet om onze stakeholders te informeren en te betrekken bij het beleid en de taken van de gemeente.

Vitale en gezonde inwoners

• We hebben ingezet op de opgaven op het gebied van sporten en bewegen bij de verschillende leeftijdsgroepen. Beweegmakelaars hebben kinderen onder andere ondersteund tijdens de kleutergym en hebben een motorische screening uitgevoerd in de groepen 3, 4 en 5 van twee basisscholen. Kinderen die motorisch ruim onder gemiddeld scoorden hebben deelgenomen aan een beweegprogramma en zijn vervolgens begeleid naar structureel beweegaanbod. Voor jongeren is een vitaliteitsdag georganiseerd. Jongeren, volwassenen en ouderen zijn door de beweegmakelaar begeleid naar structureel beweegaanbod. Ouderen zijn gescreend op valrisico en hebben deelgenomen aan valpreventiecursussen.
• We zijn gestart met een evaluatie van de inzet van sport en bewegen door de gemeente om in 2026 te komen tot sportbeleid voor de gemeente Leudal.

Unieke natuurbeleving

• In Ittervoort, Horn en Haelen hebben participatiebijeenkomsten plaatsgevonden om samen met inwoners ontwerpen te maken voor de centrale en kleine natuurlijke speelplekken in het dorp.
• In 2025 hebben we, samen met Staatsbosbeheer, Provincie Limburg en Bosgroep Zuid-Nederland, bijgedragen aan de voorbereidingen voor het opstellen van een zoneringsplan voor het Natura 2000 gebied Leudal.
• Het uitgevoerde beheer en nieuwe aanplant is de biodiversiteit van zowel de bermen als de gemeentelijke bos- en natuurterreinen vergroot. Daarmee is de toeristisch-recreatieve functie verbeterd.

Cultureel erfgoed
In 2025 is de Kerkenvisie Gemeente Leudal vastgesteld. Hierin hebben we ons religieus erfgoed geïnventariseerd en richtlijnen opgesteld voor toekomstig gebruik en herbestemming van kerken. In dorpen waar de kerk zijn oorspronkelijke functie verliest, biedt de Versnellingsagenda Wonen kansen om deze markante gebouwen te verbouwen naar woningen. Er is daarnaast een start gemaakt met het project monumentenschildjes en informatiebordjes. Hiermee maken we cultureel erfgoed herkenbaar en beleefbaar voor inwoners en bezoekers van Leudal.